Aspiration à l’entraînement de l’esprit selon le Mahāyāna

༄༅། །ཐེག་ཆེན་བློ་སྦྱོང་སྨོན་ལམ་ནོར་བུའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །

Le plus beau joyau

Une prière d’aspiration pour entraîner l’esprit selon le Mahāyāna

par Jamyang Khyentsé Chökyi Lodrö

 

ན་མོ་གུ་རུ།

namo gourou

Namo guru !

སྟོན་པ་མཉམ་མེད་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་དང་། །

tönpa nyammé shakyé gyalpo dang

Enseignant incomparable, roi des Śākyas,

སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མའི་ཞབས། །

chenrézik dang jétsun drolmé zhab

Avalokiteśvara et noble et vénérable Tārā,

ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་མི་གཡོ་མགོན་པོ་དང་། །

trowö gyalpo mi yo gönpo dang

Seigneur Acala, souverain des courroucés,

ལྷ་གཅིག་ཇོ་བོ་ཆེན་པོ་ཡབ་སྲས་རྣམས། །

l’a chik jowo chenpo yabsé nam

Unique déité, grand Jowo Atiśa, et vos héritiers :

མི་ངན་བདག་གི་གཙུག་གི་རྒྱན་བཞུགས་ནས། །

mi ngen dak gi tsouk gi gyen zhouk né

Demeurez au-dessus de ma tête, même si je suis un gredin,

སྒོ་གསུམ་ཆོས་དང་འདྲེས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །

go soum chö dang drépar jingyi lob

Et inspirez-moi à mêler mon corps, ma parole et mon esprit au Dharma.

 

རྟེན་གཞི་ཕུན་ཚོགས་དལ་དང་འབྱོར་པ་འདི། །

ten zhi puntsok dal dang jorpa di

Ce merveilleux support doté des libertés et avantages

དུས་བརྒྱ་ལན་གཅིག་ཐོབ་པ་ད་རེས་ཙམ། །

du gya len chik tobpa daré tsam

Offre une occasion qui ne se présente qu’une fois en cent vies.

མི་ཚེ་སོས་དལ་བསྐྱལ་བའི་མེ་ལོང་ཡིས། །

mitsé södal kyalwé mélong yi

Puisse le miroir de cette douce vie humaine

བདུད་ཀྱིས་མ་བསླུས་ད་རེས་དོན་ཡོད་དུ། །

du kyi ma lu daré dön yö dou

Ne pas être entaché par des forces obscures ; puissé-je lui donner un sens

དམ་པའི་ཆོས་ལ་འབད་པ་དྲག་པོས་བརྩོན། །

dampé chö la bépa drakpö tsön

Et m’appliquer intensément au saint Dharma.

 

སང་དང་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་སྣང་བ་གཉིས། །

sang dang jikten chimé nangwa nyi

Je ne peux être certain de ce qui viendra en premier :

སྔོན་ལ་གང་འབྱུང་ངེས་པར་ཆ་མི་འཚལ། །

ngön la gang joung ngépar cha mi tsal

Demain, ou les expériences de la prochaine vie ?

ཡུན་རིང་སྡོད་པའི་གྲབས་ཆུས་ངན་པ་འདིས། །

yun ring döpé drab chu ngenpa di

Comme cette vilaine habitude de la procrastination

གཏན་བདེའི་འདུན་མ་བརླག་པར་བྱེད་པས་ན། །

ten dé dunma lakpar jépé na

Ne peut que gâcher mes chances de trouver un bonheur durable,

མྱུར་བ་མྱུར་བར་ཆོས་ལ་འབད་པར་ཤོག །

nyourwa nyourwar chö la bépar shok

Je dois m’appliquer au Dharma sans perdre un instant !

 

བརྩོན་འགྲུས་ནགས་ཀྱི་མེ་ཆེན་རབ་སྦར་ནས། །

tsöndru nak kyi mé chen rab bar né

J’allumerai le grand feu de forêt de la diligence

འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་སྐེམ་པར་བྱེད་པ་དང་། །

k’orwé gyatso kempar jépa dang

Pour assécher l’océan de l’existence samsarique.

དཀར་ནག་བསགས་པའི་ལས་ལ་གྲངས་མི་ཆོད། །

karnak sakpé lé la drang mi chö

Les innombrables actes, bons et mauvais, que j’ai accumulés

གཞན་ལ་བགོ་སྐལ་བྱེད་དུ་མ་མཆིས་ཤིང་། །

zhen la go kal jé douma chi shing

N’incomberont pas à qui que ce soit d’autre.

རང་བྱས་མཚོན་ཆ་ཐམས་ཅད་རང་ལ་འཁོར། །

rang jé tsöncha tamché rang la k’or

Toutes les armes que j’ai forgées se déploieront contre moi,

རང་གི་ཕུང་པོར་མྱོང་བ་གདོན་མི་ཟ། །

rang gi poungpor nyongwa dön mi za

Et je ne manquerai pas de subir le sort qui m’est dû.

དཀར་ནག་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་ནོར་བ། །

karnak lé kyi drébou manorwa

Puissé-je acquérir la certitude à l’égard de l’infaillible mûrissement des actes,

སྨིན་ལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་ངེས་རྙེད་ཤོག །

min la louwa mépé ngé nyé shok

Les fruits inévitables des karmas salutaires et délétères.

 

ལས་ངན་བསགས་པའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ནི། །

lé ngen sakpé drébou chenpo ni

La conséquence majeure des méfaits accumulés

འཁོར་བའི་གནས་ན་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་ཆད་མེད། །

k’orwé né na doukngal gyunché mé

Est que je souffrirai sans répit dans les domaines du saṃsāra.

ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་དུ་མེད། །

ngensong soum gyi doukngal zö dou mé

Les tourments des trois mondes inférieurs sont intolérables.

མཐོ་རིས་གསུམ་གྱི་བདེ་བ་འགྱུར་ནས་འགྲོ། །

tori soum gyi déwa gyour né dro

Les joies des mondes supérieurs se transforment et se dissipent.

ཀུན་འབྱུང་རྒྱུས་བསྐྱེད་སྡུག་བསྔལ་གཟེབ་ཏུ་ཚུད། །

kunjoung gyu kyé doukngal zeb tou tsu

Nous sommes pris au piège de la souffrance et de ses origines.

སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་མ་ཁྱབ་རྡུལ་ཙམ་མེད། །

doukngal soum gyi ma k’yab doul tsammé

Il n’est pas un seul atome qui soit à l’abri des trois types de souffrance.

གནས་ངན་ལེན་གྱིས་རྒྱུན་ཐག་གཅོད་པའི་ཕྱིར། །

né ngen len gyi gyun tak chöpé chir

Pour interrompre le flux des tendances négatives,

ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་ཤོག །

tarpé lam tön shenyen tenpar shok

Puissé-je suivre un guide qui montre la voie de la libération.

 

མ་ནོར་ལམ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་ཉིང་ཁུ་ནི། །

manor lamzang chö kyi nyingk’ou ni

Puissé-je rencontrer la précieuse bodhicitta,

རིན་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་འཕྲད་པར་ཤོག །

rinchen changchoub sem dang trépar shok

Qui est l’essence du Dharma, la voie aussi excellente qu’infaillible.

 

སྐྱབས་གནས་བླ་མ་མཆོག་གསུམ་དྲན་པ་དང་། །

kyabné lama chok soum drenpa dang

Puissé-je me souvenir des sources de refuge, le guru et les trois joyaux suprêmes,

དད་དང་མོས་གུས་ལམ་གྱི་གཞི་རྩ་ཚུགས། །

dé dang mögu lam gyi zhi tsa tsouk

Et, animé par la foi et la dévotion, puissé-je établir les fondements de la voie.

 

བླ་མའི་གདམས་ངག་ཁོག་པའི་སྙིང་ལྟར་བཟུང་། །

lamé damngak k’okpé nying tar zoung

En protégeant les instructions du maître comme le cœur dans ma poitrine,

དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་གསོལ་བ་དྲག་པོ་འདེབས། །

du nam kuntou solwa drakpo deb

Puissé-je continuellement offrir des prières ferventes,

དཔལ་མགོན་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་འཇུག་པར་ཤོག །

palgön lamé jinlab joukpar shok

Et puisse le glorieux maître m’inspirer avec ses bénédictions.

 

སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་བདག་གི་དྲིན་ཆེན་ཡིན། །

semchen dinam dak gi drinchen yin

Les êtres sensibles ont été si gentils à mon égard :

ཐོག་མ་མེད་ནས་བདག་གི་ཕ་མ་བྱས། །

tokma mé né dak gi pama jé

Ils ont été mes parents depuis des temps sans commencement –

སྐུ་དྲིན་ཚད་མེད་བཏགས་པའི་དྲིན་ཅན་མ། །

koudrin tsémé takpé drinchen ma

Des mères aimantes, qui m’ont témoigné une bienveillance sans réserve.

ད་ལྟ་སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དུ་ཚུད། །

danta doukngal gyatsö long dou tsu

Or, ils sont maintenant plongés dans un océan de souffrance,

སྡིག་དང་སྡུག་བསྔལ་ཆུ་སྲིན་གྱིས་བཟུང་རྣམས། །

dik dang doukngal chousin gyi zoung nam

Assaillis par la douleur et les méfaits comme par de terribles monstres marins.

ལེགས་པར་བསམ་ན་སྲན་པའི་གོ་སྐབས་བྲལ། །

lekpar sam na senpé gokab dral

C’est là une contemplation intolérable

མིག་གི་མཆི་མ་དྲག་ཏུ་འཁྲུགས་པ་དང་། །

mik gi chima drak tou troukpa dang

Qui suffit à me faire pleurer à chaudes larmes

ཤས་མི་བཟོད་པའི་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་སྒོམ། །

shé mizöpé jam dang nyingjé gom

Et suscite en moi une bonté et une compassion bouleversantes.

རང་གི་བདེ་བ་མ་རྒན་རྣམས་ལ་བྱིན། །

rang gi déwa magen nam la jin

Tout mon bonheur, je le transmets à mes mères d’antan,

དེ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་རང་ལ་བླངས། །

dénam doukngal gyoundré rang la lang

Et leurs souffrances – leurs causes comme leurs effets –, je les prends sur moi.

ལུས་འདི་ཡང་ནི་གྲངས་མེད་སྦྱིན་བྱས་ནས། །

lu di yang ni drangmé jin jé né

Puissé-je même offrir mon corps d’innombrables fois

བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་འདྲེ་ཆེན་བརླག་པར་ཤོག །

dak tou dzinpé dré chen lakpar shok

Et conquérir le terrible démon de la saisie du soi.

 

ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་རང་བདག་འཛིན་ལས་བྱུང་། །

nyépa tamché rang dakdzin lé joung

Toutes les fautes émanent de cette saisie du soi.

དགྲ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ཀུན་ནི། །

dra lasokpé semchen dé kun ni

Tous les êtres, y compris mes prétendus ennemis,

ངེས་པར་ཕན་འདོགས་དགེ་བའི་བཤེས་དང་མཚུངས། །

ngépar pendok géwéshé dang tsoung

Sont simplement des enseignants qui m’assistent.

དགྲ་གདོན་བགེགས་སྣང་རང་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །

dra dön gek nang rangnyi troulpa yin

Les ennemis, démons et obstacles sont mes propres illusions.

ནད་གདོན་ཐམས་ཅད་རྒྱལ་བའི་རྣམ་འཕྲུལ་དང་། །

nédön tamché gyalwé namtroul dang

La maladie et les influences négatives sont des manifestations de bouddhas.

ལྷ་དང་འདྲེ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས། །

l’a dang dré nam changchoub droubpé drok

Les dieux et démons ? Des assistants contribuant à mon éveil !

ལེགས་དགུ་མཐུན་རྐྱེན་བདུད་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན། །

lek gou tunkyen du kyi chotroul yin

La fortune et les avantages ? Les manigances des māras !

ན་ཚ་སྡུག་བསྔལ་རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །

natsa doukngal kyen ngen changchoub kyi

Puissent la maladie, la souffrance et l’adversité

སེམས་མཆོག་འཕེལ་བའི་ཐབས་ལ་འབྱུང་བར་ཤོག །

sem chok pelwé tab la joungwar shok

M’épauler dans mon développement de la suprême bodhicitta.

 

དགྲ་བོ་མ་ནོར་སྙིང་ལ་ཞུགས་པ་ཡི། །

drawo manor nying la zhoukpa yi

Le véritable ennemi se trouve incontestablement dans mon cœur :

ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འགོང་ཆེན་འདི། །

nga dang nga yir dzinpé gong chen di

C’est ce grand démon de l’attachement au « moi » et au « mien ».

ད་ལྟ་བདག་གི་བླ་མའི་དྲིན་ལས་མཐོང་། །

danta dak gi lamé drin lé tong

Maintenant que je te vois, grâce à la bonté du maître,

ངེས་པར་ཁྱོད་མི་དགའ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས། །

ngépar k’yö mi gawé doukngal nam

Je vais certainement prendre les souffrances

ངེད་ཀྱིས་བླངས་ནས་འགོང་པོ་ཁྱོད་ལ་སྦྱིན། །

ngé kyi lang né gongpo k’yö la jin

Que tu détestes tant, ô démon, et toutes te les offrir.

གྲགས་སྙན་འབྱོར་སོགས་ཁྱོད་ལ་དགའ་བའི་རྫས། །

drak nyen jor sok k’yö la gawé dzé

La célébrité, les richesses et les choses qui te réjouissent,

གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་འཕྲོག་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི། །

chik kyang malu trok né k’yö kyi ni

Je vais te les voler – toutes, sans exception –

དགྲ་རུ་བཟུང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་ལ་སྦྱིན། །

dra rou zoungwé semchen dé la jin

Et les donner aux êtres que tu méprises.

སྦྱིན་པ་དེ་བཞིན་ངེས་པར་ཐོབ་གྱུར་ཅིག །

jinpa dézhin ngépar tob gyour chik

Puissent-ils recevoir ainsi mon cadeau !

 

ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་བཀའ་དྲིན་ཆེ། །

jowo semchen dinam kadrin ché

Les nobles êtres sensibles sont d’une bonté exceptionnelle.

འདི་རྣམས་ལ་ནི་གྲོགས་ངན་བྱེད་པ་རུ། །

dinam la ni drok ngen jépa rou

Puissé-je ne jamais chercher à m’éveiller si cela faisait de moi

བདག་ནི་ནམ་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་མི་སྨོན། །

dak ni namyang sangyé la mi mön

Un mauvais ami pour eux ; car mieux vaut

སེམས་ཅན་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཤོག །

semchen tsoul gyi semchen dönjé shok

Agir en tant qu’être ordinaire pour le bien des êtres ordinaires.

 

ང་ཡི་ལུས་འདི་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟར། །

nga yi lu di yizhin norbou tar

Faites que mon corps devienne un joyau qui exauce les souhaits

འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་རེ་བ་བསྐངས་བྱས་ནས། །

drowa nam kyi réwa kang jé né

Et réponde aux espoirs et aspirations de tous les êtres

དེ་རྣམས་རྫོགས་སངས་རྒྱས་མཆོག་ཐོབ་པ་དང་། །

dénam dzoksang gyé chok tobpa dang

Afin qu’ils puissent atteindre l’éveil suprême et parfait.

བདག་གི་སེམས་མཆོག་མ་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཤོག །

dak gi sem chok ma nyam gongpel shok

Puisse cet esprit sublime ne pas décliner, mais s’amplifier encore !

 

དཀའ་སྤྱད་བཟོད་པའི་གོ་ཆ་རབ་བགོས་ནས། །

kaché zöpé gocha rab gö né

Puissé-je revêtir l’armure de l’endurance au cœur des épreuves

ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་བདེན་མེད་ཤེས་པ་དང་། །

chö nam rangzhin denmé shépa dang

Et réaliser que tous les phénomènes sont dépourvus de réalité véritable.

རང་བཞིན་དོན་དམ་སྟོང་གསལ་འགགས་པ་མེད། །

rangzhin döndam tong sal gakpamé

Avec le suprême esprit de vajra qui n’a ni début, ni milieu, ni fin,

ཐོག་མཐའ་དབུས་བྲལ་སེམས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་ཡིས། །

tokta udral sem chok dorjé yi

– la vacuité et la clarté non entravées de la nature ultime –,

སྒྲིབ་གཉིས་མུན་པ་རིང་དུ་སྤངས་བྱས་ནས། །

drib nyi munpa ring dou pang jé né

Puissé-je bannir les ténèbres des deux types d’obscurcissements,

ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱས་པ་ཡིས། །

yangdak yéshé nangwa gyépa yi

Et avec l’abondante lumière de la sagesse authentique,

འགྲོ་བའི་དོན་ལ་མཐུ་སྟོབས་རྩལ་ལྡན་ཤོག །

drowé dön la toutob tsalden shok

Puissé-je avoir le pouvoir et les capacités de venir en aide aux êtres.

 

འཇམ་དཔལ་དཔའ་བོའི་རྣམ་ཐར་མངོན་བྱས་ནས། །

jampal pawö namtar ngön jé né

En manifestant les actes libérateurs de l’héroïque Mañjuśrī,

བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པའི་རྒྱ་མཚོར་གཞོལ་བཞིན་དུ། །

changchoub chöpé gyatsor zhol zhindou

Et en plongeant dans l’océan des activités des bodhisattvas

སེམས་ཅན་སྟོང་པར་མ་གྱུར་དེ་སྲིད་དུ། །

semchen tongpar magyour dési dou

Tant et aussi longtemps qu’il y aura des êtres,

དེ་ཡི་དོན་རྣམས་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་ཤོག །

dé yi dön nam rabtou droubpar shok

Puissé-je parfaitement accomplir leur bien.

 

སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང་། །

sangyé gyatso chöpa jépa dang

Puissé-je faire des offrandes à un océan de bouddhas,

ཞིང་ཁམས་རྒྱ་མཚོ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་དང་། །

zhingk’am gyatso yongsou jangwa dang

Purifier entièrement un océan d’univers,

སེམས་ཅན་རྒྱ་མཚོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ། །

semchen gyatso yongsou minpa la

Mener à maturité un océan d’êtres,

ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་འཇུག་པར་ཤོག །

yéshé gyatso ché la joukpar shok

Et accéder à un vaste océan de sagesse.

 

ཅེས་པའང་སྦྲུལ་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཕན་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཀྱིས་སྙིང་ནས་སྨོན་ལམ་དུ་བཏབ་པ་ངེས་པར་འགྲུབ་པ་ཞིག་བླ་མ་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཏུ་གསོལ། འདི་ཁོ་ན་འགྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག། །།

Le treizième jour du huitième mois de l’année du serpent, le bodhisattva Lodrö Loungtog Gyatso Shenpen Drimé Ö a formulé cette aspiration sincère. Puissent les maîtres, les bouddhas et leurs héritiers accorder leurs bénédictions de sorte qu’elle s’accomplisse définitivement. Qu’il en soit uniquement ainsi !

 

| Traduit en français par Vincent Thibault (2024) sur la base de la traduction anglaise d’Adam Pearcey (2020), qui remerciait la Khyentse Foundation et le Tertön Sogyal Trust.

Source 

'Jam dbyangs chos kyi blo gros. "theg chen blo sbyong smon lam nor bu'i snying po/" in ’Jam dbyangs chos kyi blo gros kyi gsung ’bum. 12 vols. Bir: Khyentse Labrang, 2012. W1KG12986 Vol. 12: 273–276.

 

Version : 1.0-20240520