Lives and Liberation of Mandāravā—French
ཌཱ་ཀིའི་གཙོ་མོ་མནྡྷ་ར་བའི་རྣམ་ཐར་གསོལ་འདེབས། །
Une prière commémorant les vies et la libération de l’éminente Ḍākinī Mandāravā 1
par Samten Lingpa
དེ་ནས་མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱིས༔ གུས་པའི་ཕྱག་དང་མཎྜལ་དཔག་མེད་ཕུལ༔ དེ་ཚེ་ཨོ་རྒྱན་རྗེ་ལ་འདི་སྐད་གསོལ༔ ཀྱེ། ཨོ་རྒྱན་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་སྲས་པདྨ་འབྱུང་༔ བསིལ་བ་ཚལ་སོགས་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་བརྒྱད༔ སྤྲུལ་པའི་གུ་རུ་མཚན་བརྒྱད་བཀོད་པ་བསྟན༔ བོད་ཡུལ་དབུས་སུ་ད་ལྟ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར༔ ཁྱད་པར་གསང་སྔགས་ཆོས་ཕུང་གྲངས་མེད་གསུངས༔ མཁའ་འགྲོའི་གཙོ་མཆོག་ཨོ་རྒྱན་རྗེ་ལ་འདུད༔ ཌཱ་ཀིའི་གཙོ་མོ་མནྡྷ་ར་ཝ་ཡི༔ རྣམ་པར་ཐར་པ་ལེགས་གསུངས་བཀའ་དྲིན་ཆེ༔ ད་རུང་རྣམ་ཐར་དོན་བསྡུས་གསོལ་འདེབས་ཤིག༔ བདག་ཅག་འདིར་འདུས་མ་འོངས་སེམས་ཅན་རྣམས༔ བཀླག་པ་ཙམ་གྱིས་ངེས་ཤེས་སྐྱེད་པ་དང་༔ སྒྲིབ་ཀུན་འབྱངས་ནས་བྱིན་བརླབས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ༔ ཚིག་ཉུང་དོན་བསྡུས་ཟབ་དོན་དྲིལ་བ་ཞིག༔ བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོའི་གསུངས་པར་མཛད་དུ་གསོལ༔ དེ་སྐད་ཞུས་པས་གུ་རུས་དགྱེས་མདངས་ཕྱུངས༔ ཁྱོད་ཀྱིས་ཉོན་དང་བདག་གིས་ལེགས་པར་བསྟན༔ ས་མ་ཡ༔ ཐོ་རངས་ཙོག་པུར་འཁོད་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར༔ དད་མོས་གདུང་བ་དྲག་པོས་དབྱངས་ཀྱིས་འབོད༔
La Ḍākinī Yéshé Tsogyal, pleine de dévotion, offrit alors d’innombrables prosternations et maṇḍala et fit cette requête au Seigneur de l’Uḍḍiyāna : « Kyé! Prince d’Uḍḍiyāna, Padmākara ! Dans les Huit grands charniers – Śītavana et les autres –, tu es apparu sous l’aspect de tes huit manifestations en nirmāṇakāya. Puis, ici au Tibet, tu as tourné la roue du Dharma et enseigné une infinité de catégories du Dharma des mantras secrets. Ô, chef suprême des ḍākinī, Seigneur de l’Uḍḍiyāna, je m’incline devant toi ! Tu as eu la bonté de nous raconter si merveilleusement les vies et la libération de l’éminente ḍākinī Mandāravā. Nous t’implorons maintenant de nous exposer une prière qui en condense l’essence. Pour celles et ceux qui sont avec nous aujourd’hui, de même que pour tous les êtres des temps à venir, veuille partager une synthèse, succincte mais profonde et riche de sens – une prière dont la seule lecture nourrit la certitude, purifie les obscurcissements, et accorde ainsi bénédictions et accomplissements. Nous t’en supplions : fais-nous entendre tes paroles aimantes ! » À cette demande, le guru rayonna de joie. « Écoutez, répondit-il, et j’enseignerai comme il le faut. Samaya ! Au petit matin, à genoux, les paumes jointes, exprimez une foi et une dévotion intenses avec une voix douce :
ཨེ་མ་ཧོ༔ སྔོན་ཚེ་བསྐལ་པ་སྣང་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ནི༔
émaho ngöntsé kalpa nangjé gyalpo ni
Émaho ! Jadis, pendant le kalpa de l’Éclairant Roi Bhāskara,
དབང་ཕྱུག་ལྷ་ཡི་སྲས་མོ་གོས་དཀར་མོ༔
wangchouk l’a yi sémo gökarmo
Tu étais Pāṇḍarāvasinī, « Vêtue de Blanc », la fille divine d’Iśvara.
ལམ་སྦྱངས་འཁོར་བ་སྤངས་ནས་མངོན་སངས་རྒྱས༔
lam jang k’orwa pang né ngön sangyé
T’entraînant sur la voie, tu as renoncé au saṃsāra et atteint le véritable éveil.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
དེ་འོག་བསྐལ་པ་རིན་ཆེན་བརྡལ་བ་ན༔
dé ok kalpa rinchen dalwa na
Ensuite, à l’ère des Joyaux Omniprésents2,
བྲམ་ཟེའི་རྒྱལ་རིགས་སྲས་མོ་གར་དབང་སྤྲུལ༔
dramzé gyalrik sémo gar wang troul
Tu es née dans la classe royale des brahmanes en tant que Princesse Nāṭyeśvarī, la Dame de la Danse.
ཉི་མའི་སྙིང་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་ལ་བཀོད༔
nyimé nyingpö gyalsi chö la kö
Tu as établi le royaume de Sūryagarbha dans le Dharma.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
བསྐལ་པ་སྒྲོན་མེད་གསེར་ཐུབ་བསྟན་པ་ལ༔
kalpa drönmé sertoub tenpa la
Pendant le lumineux kalpa de Kanakamuni,
དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་བརླབས་ནས༔
du soum gyalwa nam kyi jinlab né
Bénie par les bouddhas du passé, du présent et de l’avenir,
སྐུ་ལྔའི་རང་བཞིན་གདུལ་བྱའི་གླིང་ལྔར་སྤྲོས༔
kou ngé rangzhin douljé ling ngar trö
Tu as manifesté cinq incarnations pour dompter les êtres des cinq continents.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
དབང་ཆེན་ཡབ་ཡུམ་སྲས་མོར་སྐུ་འཁྲུངས་ནས༔
wangchen yabyoum sémor kou troung né
Quand tu naquis en tant que [fille princière de] Maheśvara et sa consort,
འོད་ཟེར་སྣང་བརྒྱན་ཞེས་གྱུར་རྒྱ་གར་གྱི༔
özer nang gyen zhé gyour gyagar gyi
Tu fus appelée Ornement de Rayons Lumineux3,
ཀ་ཎི་ཀ་ཡི་ཡུལ་ཁམས་ཆོས་ལ་བཀོད༔
ka ni ka yi youl k’am chö la kö
Et le royaume indien de Kaṇika fut établi dans le Dharma.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
འཕགས་པས་བྱིན་བརླབས་མུན་གླིང་ཌཱ་མ་རུར༔
pakpé jinlab mun ling da ma rour
Bénie par les Ārya, au sombre pays de Ḍāmaru,
པདྨ་སྐྱེས་སྤྲུལ་རྟ་མགྲིན་གྲོགས་སུ་བཀུག༔
péma kyé troul tamdrin drok sou kouk
Tu as jailli d’un lotus et invoqué Hayagrīva.
ཞི་དང་དྲག་པོས་རྒྱལ་ཁམས་དཀར་པོར་བསྒྱུར༔
zhi dang drakpö gyalk’am karpor gyour
Par des moyens paisibles et courroucés, le royaume devint vertueux.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
ལྷ་ཡུལ་བརྒྱ་བྱིན་གནས་སུ་ཀཾ་ཀ་རི༔
l’a youl gyajin né sou kam ka ri
Dans la demeure du dieu Indra, à Kaṅkari,
དམ་པ་ཏོག་དཀར་མར་གྱུར་ལྷ་མིན་དཔུང་ཚོགས་བརྟུལ༔
dampa tok kar mar gyour l’amin poungtsok toul
Tu fus la mère de Saint Zénith Blanc4 et tu domptas les multitudes d’asuras.
གཡུལ་འཇོམས་ཞེས་གྲགས་ལྷ་ཁམས་སངས་རྒྱས་བསྒྱུར༔
youl jom zhé drak l’a k’am sangyé gyour
On t’appela alors La Vainqueuse, et les domaines des dieux s’engagèrent sur la voie bouddhiste.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
འོག་ཕྱོགས་རི་བོ་ནོར་བུའི་རྩེ་མོ་རུ༔
okchok riwo norbu tsémo rou
Dans le monde d’en dessous, au sommet d’une montagne de pierres précieuses,
ཀླུ་མོར་སྤྲུལ་ཏེ་ཀླུ་ཡི་ནད་ཀུན་བསལ༔
loumor troul té lou yi né kun sal
Tu t’es manifestée comme une nāginī pour éradiquer la maladie chez les nāga.
དྷརྨིན་དྲ་ཞེས་ཀླུ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་བཀོད༔
d’ar min dra zhé lou nam changchoub kö
Alors connue sous le nom de Dharmendrā, Dame de la Justice, tu as mis les nāga sur le chemin de l’éveil.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
ལྷ་མིན་སྲས་མོར་སྤྲུལ་པའི་དཔུང་ཚོགས་ཀུན༔
l’amin sémor troulpé poungtsok kun
Émanée en tant que princesse parmi les asuras,
གདུག་པའི་ཕྲག་དོག་ཐུལ་བས་ཀུན་བཟང་མོར༔
doukpé trakdok toulwé kounzang mor
Tu as discipliné les légions d’asuras jaloux.
གྲགས་ཏེ་ལྷ་མིན་བདུད་ཚོགས་སྨིན་གྲོལ་བཀོད༔
drak té l’amin du tsok mindrol kö
Appelée Samantabhadrī, l’Universellement Parfaite, tu mené les démons asuras à maturité et veillé à leur libération.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
འོད་སྲུང་དྲུང་དུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་བརྙེས་པ༔
ösoung droung dou changchoub chok nyépa
Tu as atteint l’éveil suprême en présence du Bouddha Kāśyapa.
རྒྱལ་པོ་བདེ་སྐྱོང་སྲས་མོར་དཔལ་མཚོར་སྤྲུལ༔
gyalpo dékyong sémor pal tsor troul
Émanée en la personne de Śrī Sāgarā, Glorieux Océan – fille du Roi Sukhapāla, Protecteur de la Félicité –,
དགེ་སློང་མ་ནི་འབུམ་ཕྲག་རྫོགས་བྱང་ཐོབ༔
gélongma ni boumtrak dzok jang tob
Tu as mené des centaines de milliers de nonnes à l’éveil parfait.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
ཤཱཀ་ཐུབ་བསྟན་པར་སྤྲུལ་པ་ཉི་ཤུ་ལྔ༔
shakya toubten par troulpa nyishou nga
À l’époque de l’enseignement du Bouddha Śākyamuni, tu as manifesté vingt-cinq émanations.
དེ་ལས་ཡང་སྤྲུལ་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་མཛད༔
dé lé yangtroul sam mi k’yabpar dzé
Tes émanations subséquentes furent inconcevables – elles défient l’imagination.
གསང་སྔགས་ཐེག་པའི་གྲོལ་ལམ་སྒོ་ཀུན་ཕྱེས༔
sang ngak tekpé drollam go kun ché
Tu as grand ouvert tous les accès au chemin de la libération selon les mantras secrets.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
དེ་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་ཆེན་ཞིང་ཁམས་ནས༔
déné noubchok déchen zhingk’am né
Ensuite, depuis Sukhāvatī, la bienheureuse terre pure occidentale,
གསང་སྔགས་སྟོན་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་སྤྲུལ༔
sang ngak tönpa jéwa trak boum troul
Tu as émané des milliards d’enseignants des mantras secrets
དེ་དང་མཉམ་པའི་མཁའ་འགྲོའི་སྐུ་རེ་སྤྲུལ༔
dé dang nyampé k’andrö kou ré troul
Et pour accompagner chacun d’entre eux, tu as envoyé tes émanations en ḍākinī.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
ཚེ་དཔག་ཡུམ་མཆོག་གོས་དཀར་གནས་ལྔའི་འོད༔
tsé pak youm chok gö kar né ngé ö
Une lumière issue des cinq points sacrés de Pāṇḍarāvasinī, la suprême compagne d’Amitāyus,
ཞིང་ཁམས་ཀུན་སྤྲོས་དབྱིངས་ཕྱུག་རིགས་ལྔའི་སྤྲུལ༔
zhingk’am kun trö yingchouk rik ngé troul
A baigné les terres pures sous la forme quintuple de Dhātviśvarī, la Reine de l’Espace.
བྱིན་བརླབས་ཧྲཱིཿཡིག་ཟ་ཧོར་ཡུལ་དུ་འཕྲོས༔
jinlab hrih yik zahor youl dou trö
Des bénédictions, sous la forme de la syllabe hrīḥ, ont aussi pénétré le pays du Zahor.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
ཡབ་ཡུམ་གཟིགས་སྣང་རྨི་ལམ་ངོ་མཚར་བལྟས༔
yabyoum zik nang milam ngotsar té
Ton père et ta mère ont eu des rêves merveilleux ;
བསམ་མི་ཁྱབ་པ་ཤིང་ཕོ་རྟ་ཟླ་ཡི༔
sam mi k’yabpa shing po ta da yi
Et, fait incroyable, tu es née en récitant l’alphabet,
ཚེས་བཅུར་སྐུ་འཁྲུངས་ཞལ་ནས་དབྱངས་གསལ་སྒྲོགས༔
tsé chour kou troung zhal né yangsal drok
Dans l’année du cheval de bois, le dixième jour du mois.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
འཁྲུངས་མ་ཐག་ནས་ཡབ་ཡུམ་དྲིན་ཕྱག་འཚལ༔
troung ma tak né yabyoum drin chaktsal
Dès que tu as vu le jour, tu t’es prosternée devant tes braves parents.
སྙན་པའི་ཀླུ་ཡིས་འཁོར་བར་དགྱེས་པར་སྐྱེད༔
nyenpé lou yi k’orwar gyépar kyé
Tu as entonné des chants mélodieux, égayant tous les gens présents.
ལྷ་ཡི་ཁྲུས་གསོལ་སྙན་པས་འཇིག་རྟེན་ཁྱབ༔
l’a yi tru sol nyenpé jikten k’yab
Les dieux sont venus te donner un bain, et ta gloire a résonné dans le monde entier.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་གཟིགས་པ་ཡིས༔
kyé ga na chi doukngal zikpa yi
Tu as vu les souffrances de la naissance, de la vieillesse, de la maladie et de la mort.
སྐྱོ་ཤས་དྲག་པོས་འཁོར་བར་བློ་ལྡོག་སྟེ༔
kyoshé drakpö k’orwar lo dok té
Une grande lassitude a fait surface en toi, et ton esprit s’est détourné du saṃsāra.
དམ་ཆོས་རིག་པའི་གནས་ལྔར་མཁས་པར་སྦྱངས༔
damchö rigpé né ngar k’épar jang
Tu as excellé dans ton étude des cinq sciences et du saint Dharma.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
སློབ་དཔོན་དྲི་མེད་ཕག་མོས་ལུང་བསྟན་བཞིན༔
lobpön drimé pak mö loungten zhin
Conformément aux prophéties d’Ācārya Vimala et de Vajravārāhī,
གོ་ཏ་མ་ཡི་མུ་སྟེགས་ཁྱབ་བསལ་དུ༔
go ta ma yi moutek k’yab sal dou
Tu as débattu avec le tīrthika appelé Gautama, « Celui qui réfute tout5 »,
རྩོད་པ་འགྲན་པས་མུ་སྟེགས་རྒོལ་བ་བཅོམ༔
tsöpa drenpé moutek golwa chom
Et tu l’as vaincu haut la main, tout comme tes autres adversaires.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
ཟ་ཧོར་བུ་མོ་སུམ་བརྒྱ་ཆོས་ལ་བསྐུལ༔
zahor boumo soumgya chö la koul
Au Zahor, tu as mené trois cents femmes au Dharma,
དཔལ་སྡེ་ཚེ་འདས་ཡབ་ཡུམ་སྡུག་བསྔལ་བསལ༔
pal dé tsédé yabyoum doukngal sal
Dissipé la souffrance du roi et de la reine à la mort du Prince Śrīsena,
བྲམ་ཟེའི་ཤ་རྙེད་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོར་བཟུང་༔
dramzé sha nyé ten gyi tsowor zoung
Et trouvé de la chair de brahmane – que tu as conservée en tant que substance sacrée.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
བེ་ཏ་ཟ་ཧོར་འཁྲུགས་པ་ཐབས་ཀྱིས་བསྡུམ༔
bé ta zahor troukpa tab kyi doum
Tu as réconcilié les factions belligérantes au Vedalī et au Zahor.
གོས་དཀར་ལུང་བསྟན་འཁོར་གཡོག་ཆོས་ལ་བཙུད༔
gö kar loungten k’oryok chö la tsu
Tu as établi le peuple dans le Dharma, comme l’avait prédit Pāṇḍarāvasinī.
འཁོར་བར་སྐྱོ་བའི་ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་བཏབ༔
k’orwar kyowé toukkyé mönlam tab
Lasse du saṃsāra, tu as formulé des prières et aspirations.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
ཕྱོགས་ཀྱི་མཉེ་མོ་སློང་ཏེ་ཡབ་དང་བསྒྲོས༔
chok kyi nyémo long té yab dang drö
Quand ton père et toi discutiez des demandes en mariage des prétendants,
འཁོར་བར་མི་ཆགས་རྡོར་སེམས་ལུང་བསྟན་ཐོབ༔
k’orwar mi chak dorsem loungten tob
Tu avais déjà renoncé au saṃsāra, et tu as reçu une prophétie de Vajrasattva.
ཐབས་ཀྱི་བྲོས་ཏེ་མཁན་པོར་རབ་ཏུ་བྱུང་༔
tab kyi drö té k’enpor rabtou joung
Fort habilement, tu t’es enfuie et tu as pris l’ordination auprès de l’abbé Śāntarakṣita.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
མདོ་ཆོས་ཀུན་སྦྱངས་ཁོལ་མོ་ལྔ་བརྒྱ་བཅས༔
do chö kun jang k’olmo ngabgya ché
Tu devins érudite dans le Dharma des sūtra et, avec cinq cents servantes,
ཀུན་དགའ་ར་བར་སྡེ་སྣོད་འཆད་སྤེལ་མཛད༔
kun ga rawar dénö ché pel dzé
Tu exposas le tripiṭaka dans l’enceinte d’un couvent.
པད་འབྱུང་སྤྲུལ་པས་བྱིན་བརླབས་ལུང་བསྟན་ཐོབ༔
péjoung troulpé jinlab loungten tob
Tu as alors reçu les bénédictions et prophéties de Padmākara.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
སྐྱོ་སངས་བྱོན་པས་ཨོ་རྒྱན་དངོས་དང་མཇལ༔
kyo sang jönpé orgyen ngö dang jal
Te promenant parmi les fleurs, tu as rencontré le maître de l’Uḍḍiyāna.
གདན་དྲངས་ཆོས་ཞུས་ཚེ་ན་བ་རྫིས་མཐོང་།
dendrang chö zhu tsé nawa dzi tong
Tandis que tu le raccompagnais à son trône et que tu lui demandais des enseignements,
སྐུར་འདེབས་ལ་ཡོག་རྒྱལ་པོས་ཆད་པ་ཕོག༔
kourdeb la yok gyalpö chépa pok
Un bouvier le remarqua ; la calomnie se répandit, et le roi décida de vous punir.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
པད་འབྱུང་གསོན་བསྲེགས་ཞུས་ཀྱང་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན༔
péjoung sön sek zhu kyang dzoutroul ten
Ils tentèrent de brûler Padmākara vif, mais ce dernier les déjoua avec des miracles.
རྒྱལ་བློན་གནོང་འགྱོད་ཡབ་ཡུམ་ལྷན་ཅིག་བཞུགས༔
gyal lön nonggyö yabyoum l’enchik zhouk
Tristes et honteux, roi et ministres se repentirent, et le Guru fut invité à vivre avec le roi et la reine.
ཡབ་ཀྱིས་ཨོ་རྒྱན་ལྷ་ལྕམ་ཕུལ་བར་མཛད༔
yab kyi orgyen l’acham poulwar dzé
Puis, le souverain offrit sa fille au maître de l’Uḍḍiyāna.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
ཟ་ཧོར་རྒྱལ་ཁམས་ཕོ་རྣམས་ཨོ་རྒྱན་བསྐོར༔
zahor gyalk’am po nam orgyen kor
Les hommes du Zahor devinrent les disciples du maître de l’Uḍḍiyāna,
མོ་རྣམས་ལྷ་ལྕམ་ཆོས་བསྟན་ཐམས་ཅད་གྲོལ༔
mo nam l’acham chö ten tamché drol
Tandis que toi, Mandāravā, tu enseignas le Dharma aux femmes.
སློབ་དཔོན་གདམས་པས་ལྷ་ལྕམ་རབ་ཏུ་སྨིན༔
lobpön dampé l’acham rabtou min
Ainsi, tous accédèrent à la libération ; et toi, grâce aux instructions du Guru, tu parvins à pleine maturité.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
ཆོས་བྲོས་བརྡ་ཆོས་མཐོང་ནས་པད་འབྱུང་དང་༔
chö drö da chö tong né péjoung dang
Tu as compris les signes qui t’indiquaient que tu devais t’enfuir et pratiquer le Dharma ;
ལྷན་ཅིག་བྲག་ཕུག་མཱ་ར་ཏི་ཀར་བྱོན༔
l’enchik drakpouk ma ra tikar jön
Alors, avec Padmākara, tu t’en es allée à la grotte de Māratika.
འཆི་མེད་ཚེ་ཡི་རིག་འཛིན་མངོན་དུ་བསྒྲུབ༔
chimé tsé yi rigdzin ngön dou droub
Vous y avez accompli l’immortalité, atteignant le statut d’un vidyādhara maître de la longévité.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
ཀོ་ཏ་ལ་ཡུལ་རྫུ་འཕྲུལ་ཐབས་ཀྱིས་བརྟུལ༔
ko tala youl dzoutroul tab kyi toul
Au Kotala, tu as dompté des êtres par des moyens miraculeux ;
མུ་སྟེགས་སྟོན་པའི་མཐུ་ལས་རབ་ཏུ་རྒྱལ༔
moutek tönpé tou lérab tou gyal
Victorieuse, tu as affaibli les pouvoirs des enseignants hérétiques.
ཡོངས་འདུའི་ཚལ་དུ་བགེགས་ཚོགས་དམ་ལ་བཞག༔
yongdu tsal dou gek tsok dam la zhak
Au bosquet de Pārijāta, tu as fait prêter serment aux multitudes de créateurs d’obstacles.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
པད་འབྱུང་ལུང་བསྟན་ཀོའུ་མ་རི་ལ་བྱོན༔
péjoung loungten ko’ou ma ri la jön
Conformément à la prophétie de Padmākara, tu es partie pour les montagnes de Cāmara.
སྲིན་པོ་ཕོ་མོ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ལ་བཀོད༔
sinpo pomo tamché chö la kö
Là-bas, tu as mené les démons mâles et femelles au Dharma.
འཇའ་ལུས་འགྲུབ་སྟེ་ཡུལ་ཁམས་སྟོང་པར་སྒྱུར༔
jalu droub té youl k’am tongpar gyour
Chacun a atteint le corps d’arc-en-ciel, si bien que la contrée s’est vidée.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
རྔམ་པ་ཚལ་ཆེན་ལ་སོགས་ཡུལ་ཆེན་བརྒྱད༔
ngampa tsal chen lasok youl chen gyé
Aux Huit grands lieux, tels que le Merveilleux et Impressionnant Bosquet,
ཀཱི་ལ་སྒྲོགས་སོགས་ཡུལ་ཆུང་བརྒྱད་རྣམས་སུ༔
ki la drok sok youl choung gyé nam sou
Et dans les Huit contrées secondaires, telles que celle appelée Kīla,
སྐུ་ཡི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བརྒྱད་ཆུང་བརྒྱད་བསྟན༔
kou yi dzoutroul ché gyé choung gyé ten
Tu as révélé tes émanations miraculeuses – huit majeures, huit mineures.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
དེ་ནས་པད་འབྱུང་ཡབ་ཡུམ་ལྷན་ཅིག་ཏུ༔
déné péjoung yabyoum l’enchik tou
Puis, de pair avec Guru Padmākara, tu t’es rendue au pays de l’Uḍḍiyāna,
ཨོ་རྒྱན་ཡུལ་བྱོན་ལོག་ལྟ་ཐབས་ཀྱིས་བསྣུབས༔
orgyen youl jön lokta tab kyi noub
Abolissant les vues erronées avec des moyens habiles.
ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བས་ལྷག་མེད་འཇའ་སྐུར་གྲོལ༔
chök’or korwé l’akmé ja kour drol
Vous avez tourné la roue du Dharma, et tous – sans exception – furent libérés en corps d’arc-en-ciel.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
གུ་རུའི་ལུང་བསྟན་ཤམ་བྷ་ལ་རུ་བྱོན༔
gouru loungten sham b’a la rou jön
Conformément à la prophétie du Guru, tu t’es rendue à Śambhala,
གླིང་ཆེན་ཉེར་ལྔ་རྫུ་འཕྲུལ་ཁོ་ནས་བརྟུལ༔
ling chen nyernga dzoutroul k’oné toul
Subjuguant les êtres des vingt-cinq contrées par le seul pouvoir de tes miracles.
སྐལ་ལྡན་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གསུམ་འཇའ་སྐུར་གྲོལ༔
kalden boumtrak chousoum ja kour drol
Un million trois cent mille êtres fortunés furent ainsi libérés en corps d’arc-en-ciel.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
དེ་ནས་བྷེ་བྱེད་གཡའ་རིའི་རྩེ་མོར་བྱོན༔
déné b’é jé ya ri tsémor jön
Ensuite, tu t’en allas au Bhéjé, jusqu’au sommet de la montagne d’ardoise,
གདམས་པ་ལྷག་མ་མ་ལུས་རྫོགས་པར་གནང་༔
dampa l’akma malu dzokpar nang
Où les instructions restantes furent parfaitement accordées, dans leur entièreté.
སྤྲུལ་པའི་ཨུཏྤལ་དཀར་དམར་བལ་བོད་སྤྲོས༔
troulpé outpal kar mar bal bö trö
Puis, tu vins au Népal et au Tibet, telle une fleur d’outpala rouge et blanche.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
ལྷག་མེད་འཇའ་སྐུར་ནམ་མཁའི་ཀློང་དུ་ཡལ༔
l’akmé ja kour namk’é long dou yal
Ton corps d’arc-en-ciel s’est dissout sans laisser de trace dans la vastitude de l’espace.
འོག་མིན་པདྨོ་བཀོད་དུ་རབ་གཤེགས་ནས༔
womin pémo kö dou rab shek né
Tu t’en es allée en Akaniṣṭha-Padmavyūhā, l’Insurpassable Agencement de Lotus,
ཡུམ་མཆོག་གསང་བ་ཡེ་ཤེས་སྐུ་རུ་གྱུར༔
youm chok sangwa yéshé kou rou gyour
Où tu es devenue la compagne suprême, Guhyajñānā, Sagesse Secrète.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
སློབ་འབངས་རིག་འཛིན་དགུ་བརྒྱ་ལྷན་ཅིག་ཏུ༔
lob bang rigdzin gougya l’enchik tou
Avec neuf cents disciples – tous des vidyādhara –,
འཇའ་སྐུར་ཐིམ་ནས་སྤྲུལ་པས་དོན་བྱེད་གྱུར༔
ja kour tim né troulpé dönjé gyour
Tu t’es dissoute en corps d’arc-en-ciel, et tu as envoyé des émanations aider les êtres.
གང་འདུལ་མཁའ་འགྲོའི་སྤྲུལ་པ་རྒྱུན་མ་འཆད༔
gang doul k’andrö troulpa gyun ma ché
Ainsi, tes émanations en ḍākinī se succèdent sans fin, apprivoisant les êtres.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
བདེ་བ་ཅན་དུ་གོས་དཀར་གསང་ཡེ་ཡུམ༔
déwachen dou gö kar sang yé youm
En Sukhāvatī, tu es Pāṇḍarāvasinī, la compagne de sagesse secrète.
མཁའ་སྤྱོད་གནས་སུ་གར་གྱི་དབང་མོར་གྲགས༔
k’achö né sou gar gyi wangmor drak
À Khecarī, tu es Nāṭyeśvarī, la célèbre Dame de la Danse.
ཟ་ཧོར་ཡུལ་དུ་དུང་སྨན་དཀར་མོ་ཞེས༔
zahor youl dou doung men karmo zhé
Au pays du Zahor, on t’appelle Guérisseuse à la Conque Blanche6.
མནྡྷ་ར་བའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས༔
man d’a ra wé zhab la solwa deb
Je m’incline à tes pieds et t’adresse mes prières, Mandāravā !
བདག་སོགས་སྐྱེ་དང་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ༔
dak sok kyé dang tsérab tamché dou
Puissions-nous, tous les êtres et moi-même, dans toutes nos vies,
ཡུམ་མཆོག་ཌཱ་ཀྐི་ཁྱོད་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་༔
youm chok dakki k’yö dang mindral zhing
Ne jamais être séparés de toi, Ḍākinī et Mère Suprême !
གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་འཇིགས་པ་ཀུན་གྲོལ་ཏེ༔
nékab tartouk jikpa kun drol té
Affranchis de toutes les peurs, temporaires et ultimes,
རྣམ་ཐར་འགྲུབ་ནས་མངོན་སངས་རྒྱས་པར་མཛོད༔
namtar droub né ngön sangyé par dzö
Nous parviendrons ainsi à la libération et au plein éveil !
མི་མཐུན་ཀུན་ཞི་བར་ཆད་མ་ལུས་ཞི༔
mitun kun zhi barché malu zhi
Bénis-nous, afin que tous les malheurs et obstacles soient pacifiés !
བསམ་དོན་མྱུར་འགྲུབ་གཞན་དོན་མཐར་ཕྱིན་ནས༔
samdön nyour droub zhendön tarchin né
Bénis-nous, afin que tous nos souhaits soient promptement exaucés !
འཁོར་བའི་གནས་སྟོང་རྒྱལ་ཡུམ་གོ་འཕང་ལ༔
k’orwé né tong gyalyoum gopang la
Le bien des autres dûment accompli, puisse le saṃsāra se vider !
འགོད་པའི་མཐུ་ནུས་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས༔
göpé tou nu droubpar jingyi lob
Grâce à tes bénédictions, puissions-nous tous atteindre le niveau de la Victorieuse Mère !
དེ་སྐད་མ་ཡེངས་རྩེ་གཅིག་འབད་པ་ན༔ ཚེ་རབས་བསགས་པའི་སྡིག་ལྟུང་ལྷག་མེད་འབྱངས༔ ས་ལམ་ཡོན་ཏན་ཀུན་རྫོགས་མཁའ་འགྲོ་མཇལ༔ མཆོག་དང་ཐུན་མོང་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ༔ སྔོན་ལས་ནད་གདོན་བར་ཆད་མ་ལུས་བཟློག༔ ཚེ་རིང་ནད་བྲལ་ལོངས་སྤྱོད་འབྱོར་བས་ཕྱུག༔ གང་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱི་མ་མ་ཡིས་འདྲེན༔ བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་གདོན་མི་ཟ༔ དེ་ཕྱིར་མ་འོངས་སེམས་ཅན་བོད་འབངས་ཀུན༔ རྣམ་ཐར་འདི་ཉིད་འབྲི་དང་ཀློག་པ་དང་༔ ཕྱག་མཆོད་དད་གུས་གསོལ་བ་གང་བཏབ་པ༔ དེ་ཡི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ༔ ནད་ཡམས་འཁྲུགས་རྩོད་ལོ་ཉེས་ཆར་དཀོན་ན༔ རྣམ་ཐར་འདི་ཉིད་དག་པར་ཀློག་འདོན་ན༔ ནད་ཡམས་རྒྱུན་ཆད་འཁྲུགས་ཞི་ལོ་ཏོག་ལེགས༔ བྱད་ཁ་རྦོད་གཏོང་དམོད་པ་བྱུང་གྱུར་ན༔ འདི་ཉིད་བཞེངས་དང་བཀླགས་པས་རང་སར་ཞི༔ དུས་མིན་འཆི་བས་གཙེས་པར་གྱུར་པ་ལ༔ འདི་ཉིད་བརྒྱ་ཀློག་ཚེ་ཡི་བར་ཆད་སེལ༔ དབུལ་འཕོངས་ཉམ་ཐག་རྐང་བཞི་གོད་བྱུང་ན༔ འདི་ཀློག་གོད་ཞི་ལོངས་སྤྱོད་དཔལ་འབྱོར་ཕྱུག༔ བུ་ཚ་འདོད་ན་འདི་བཀླག་རིགས་རྒྱུད་འཕེལ༔ གཞན་ཡང་རྣམ་ཐར་འདི་ཉིད་སུས་འཆང་བ༔ དེ་ཡི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་འབད་མེད་འགྲུབ༔ དགོན་པ་ཡུལ་འཁོར་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་སོགས༔ གང་གི་ཁྱིམ་དུ་རྣམ་ཐར་འདི་བཞུགས་ན༔ འདྲེ་གདོན་འབྱུང་པོ་དཔག་ཚད་ཉེ་མི་ནུས༔ འབྲེལ་ཐོག་ཚེ་འདས་དོན་དུ་བརྒྱ་ཆེར་བཀླག༔ ངན་སོང་ལས་ཐར་མཐོ་རིས་མཁའ་སྤྱོད་བགྲོད༔ འདི་ཡི་ཕན་ཡོན་བསམ་འདས་བརྗོད་མི་ལང་༔ ལུས་ལ་འཆང་བས་གྲིབ་མ་ཕོག་ཀུན་གྲོལ༔ མཚོན་གྱིས་མི་འཇིགས་དུག་གི་གནོད་མི་ནུས༔ ཤུ་བ་གཡེམ་པ་མཛེ་དང་ཕོལ་མིག་ཞི༔ ནད་གདོན་བགེགས་རིགས་ཉེ་བར་གནོད་མི་ནུས༔ ལམ་དུ་ཞུགས་ཀར་འདི་ཉིད་བཀླག་གྱུར་ན༔ དགྲ་ཇག་འཕྲང་དང་བར་ཆད་གནོད་པ་ཞི༔ རྟག་ཏུ་འདི་ལ་ཕྱག་བསྐོར་མཆོད་བྱེད་ན༔ དེ་ནི་བདེ་བ་ཅན་དུ་ངེས་པར་འགྲོ༔ འདི་ལ་བརྩོན་ཤིག་མ་འོངས་འགྲོ་བ་རྣམས༔ ཞེས་སོ༔ ས་མ་ཡ༔ ཟ་ཧོར་རྒྱལ་པོའི་སྲས་མོ་ལྷ་ལྕམ་མནྡྷ་ར་ཝའི་རྣམ་ཐར་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས༔ རྣམ་ཐར་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་སོ་བདུན་པའོ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔
Pour celles et ceux qui se consacrent à cette prière avec une attention focalisée, sans distraction, tous les méfaits et écarts accumulés au cours de leurs vies seront entièrement purifiés. Ils parachèveront les qualités des terres et des voies, rencontreront la Ḍākinī, et accéderont promptement aux accomplissements ordinaires et suprême. Sans exception, les obstacles, les maladies et les esprits nuisibles relevant de karmas antérieurs seront écartés. Ces êtres profiteront d’une longue vie, d’une bonne santé et de ressources abondantes. Tout s’accomplira spontanément. N’en doutez pas – la Mère nous mènera à une renaissance en Sukhāvatī, royaume de félicité. Par conséquent, les êtres des temps à venir, notamment au Tibet, qui recopient ou lisent cette histoire de libération, ou qui lui offrent des prosternations et aspirations sincères, verront tous leurs vœux s’exaucer spontanément. Quand sévissent les maladies, les guerres et conflits, la sécheresse ou la destruction des récoltes, lisez à voix haute cette inspirante histoire de libération. Les fléaux cesseront, les combats prendront fin, et les récoltes abonderont. Si des gens lancent des mauvais sorts, profèrent des incantations démoniaques ou murmurent des sortilèges maléfiques, chantez et lisez ce récit : tous ces phénomènes se concluront d’emblée, paisiblement. Si une mort prématurée vous guette, lisez cette histoire cent fois : tous les obstacles à cette vie s’en trouveront dissipés. Quand la pauvreté et la misère prévalent, ou quand le bétail décline, cette lecture atténuera toutes les pertes et suscitera une joie abondante. Espère-t-on une progéniture que la lecture de ce texte fera s’épanouir la lignée familiale.
De plus, le mérite découlant du simple fait de porter ce récit de libération fera en sorte que vous atteindrez tous vos objectifs. Partout où se trouve ce texte – village ou campagne, monastère ou maison familiale –, les fantômes et démons seront incapables de s’approcher, et ce, à des lieues à la ronde. S’il est récité cent fois pour votre propre bien au moment de la mort, vous serez libérés des mondes inférieurs et vous accéderez à une renaissance supérieure sur la terre pure de Khecharī. Les bienfaits de cette histoire sont inconcevables et inexprimables – tenter de les mettre en mots serait futile. Si l’on porte cette histoire sur soi, les obscurcissements ne s’attarderont pas et seront instantanément libérés. Les armes ne seront plus à craindre, et les poisons perdront leur efficacité. Les abcès, les lèpres, les furoncles et les plaies contractées guériront. Les maladies, les forces démoniaques et toutes les sortes de semeurs d’embûches seront immobilisées, incapables de nuire. En voyage, lire cette histoire pacifiera les dangers en lien avec les ennemis, les bandits, les chemins périlleux et autres obstacles. Si vous lui offrez des prosternations ou circumambulations ou lui présentez des offrandes, n’en doutez pas : vous accéderez à Sukhāvatī, la terre de félicité. Soyez diligents à cet égard, gens des générations futures ! Samaya ! Cette Prière commémorant les vies et la libération de Mandāravā constitue le 37e chapitre d’Une guirlande de joyaux : Biographie exemplaire et libératrice de Mandāravā, Princesse du Zahor. Triple sceau ! Triple sceau !
| Traduit en français par Vincent Thibault (2026) sur la base de la traduction anglaise de Samye Translations (traduite par Stefan Mang et Kaleb Yaniger et éditée par Libby Hogg, 2017.)
Version : 1.0-20260330
- ↑ Cette prière constitue le 37e chapitre de sa biographie intitulée « Une guirlande de joyaux : Les vies et la libération de la Princesse Mandāravā, fille du Roi du Zahor, racontées par Guru Padma » (za hor rgyal po’i sras mo lha lcam man dha ra ba’i rnam par thar pa gu ru pad+ma’i zhal lung rin chen phreng ba), un terma révélé par Samten Lingpa. Pour une traduction anglaise intégrale, voir Padmasambhava, The Lives and Liberation of Princess Mandarava, traduit par Lama Chonam et Sangye Khandro (Boston: Wisdom Publications, 1998).
- ↑ Joyaux Omniprésents (rin chen brdal ba).
- ↑ Ornement de Rayons Lumineux (’od zer snang rgyan).
- ↑ Saint Zénith Blanc (dam pa tog dkar).
- ↑ « Celui qui réfute tout » (khyab bsal).
- ↑ Guérisseuse à la Conque Blanche (dung sman dkar mo).
